Hề chèo
Hề chèo là gì: vai hề trên chiếu chèo truyền thống Bắc Bộ
Hề chèo là loại vai chuyên gây cười trong chèo, chia hai nhánh hề áo ngắn và hề áo dài, vừa chọc cười vừa nói thay người dân điều khó nói với kẻ có quyền.
Hề chèo
Hề áo ngắn, hề áo dài, trích đoạn Xã trưởng – Mẹ Đốp và tiếng cười trên chiếu chèo sân đình.
Hề chèo
Hề chèo
Hề áo ngắn trong chèo: tiếng cười của người dân thường lém lỉnh
Hề áo ngắn là vai người hầu, anh mõ, chị vợ mõ trong chèo: thân phận thấp nhưng lanh lợi, dùng lời của người trên để làm người trên bẽ mặt, khán giả cười cùng.
Hề chèo
Hề áo dài trong chèo: thầy đồ, thầy bói, quan viên bị đem ra cười
Hề áo dài là vai thầy đồ, thầy bói, lý trưởng, xã trưởng trong chèo: mặc áo dài khăn xếp ra vẻ đạo mạo nhưng lộ ra dốt, tham, háo sắc, bị cả làng cười vào.
Hề chèo
Xã trưởng – Mẹ Đốp: trích đoạn hề nổi tiếng trong Quan Âm Thị Kính
Xã trưởng – Mẹ Đốp là lớp hề trong chèo Quan Âm Thị Kính: quan làng đến nhà mõ sai rao tin Thị Mầu có mang, khoe chức, trêu ghẹo và bị vợ mõ đáp trả bẽ mặt.
Hề chèo
Lời hề chèo: nói vè, nói lệch và ứng tác với khán giả trên chiếu chèo
Lời hề chèo dựa trên bốn kỹ thuật: nói vè có vần nhịp đều, nói lệch hiểu lệch lời người trên, chơi chữ đời thường và ứng tác chêm chuyện làng với khán giả.
Hề chèo
Điệu bộ và đạo cụ của vai hề chèo: dáng đi, cây gậy, cây quạt
Vai hề chèo gây cười bằng thân thể: hề áo ngắn đi nhanh nhún nhảy, hề áo dài khệnh khạng ưỡn bụng; gậy, quạt, ô, khăn, mõ là đạo cụ vừa chỉ thân phận vừa tạo mi
Hề chèo
Hề chèo sân đình: tiếng cười ngày hội làng xưa ở đồng bằng Bắc Bộ
Hề chèo sân đình là vai hề trong đêm hội làng xưa: phường chèo trải chiếu giữa sân đình, cả làng ngồi quanh, hề được cười cả chức sắc đang ngồi xem ngay đó.
Hề chèo
Hề chèo châm biếm ai: cường hào, lý dịch và thói đạo đức giả
Hề chèo nhắm vào kẻ có quyền và có chữ trong làng: lý dịch, cường hào, thầy đồ, thầy bói, nhà giàu. Cái bị cười là thói tham, háo danh, háo sắc và đạo đức giả.
Hề chèo
Hề chèo và anh hề trong kịch Shakespeare: hai kiểu người nói thật
Hề chèo và fool của Shakespeare đều được phép nói thật qua câu đùa; hề chèo cười lý dịch giữa sân đình và thường thắng, fool sống cạnh vua và lời thường nhuốm b
Hề chèo
Xem chèo hôm nay: cách nghe hiểu vai hề ở nhà hát và câu lạc bộ
Muốn xem chèo mà cười được với vai hề, hãy đọc trước tích, nhận vai qua trang phục và dáng đi, nghe trống và để ý chỗ hề ứng tác; nên bắt đầu từ Xã trưởng – Mẹ